Rok 2024, wielkie wydarzenie… The Game Awards prezentuje kolejne tytuły gdy oczy ludzi przykuła hiperrealistyczna grafika, płynne animacje a wszystko zwieńczone hollywoodzką obsadą głosową, pierwsze wrażenia jak od branżowego giganta, tytuł zapierający dech w piersiach Clair Obscure: Expedition 33. Prawda okazała się znacznie ciekawsza. Gra powstaje w niewielkim, niezależnym studiu, a jej istnienie redifiniuje to, jak dzisiaj postrzegamy rynkowe podziały na produkcje AAA i gry Indie.
Z pomysłu do inwestycji – Czym jest Expedition 33 i jak powstało Sandfall Interactive?
Za to niewiarygodne i ambitne przedsięwzięcie odpowiada Sandfall Interactive, młode francuskie studio z siedzibą w Montpellier. Tworząc Clair Obscure: Expedition 33 zespół chciał rzucić wyzwanie schematom i stworzyć tytuł, który łączy ze sobą dwa pozornie odległe światy: turowy system walki znany z kultowych jRPG-ów (takich jak Persona czy starsze Final Fantasy) z oprawą wizualną i ciemnym, mrocznym klimatem charakterystycznym dla zachodnich gier akcji z segmentu AAA.
Fabuła przenosi nas do surrealistycznego świata inspirowanego francuską epoką La Belle Époque. Co roku tajemnicza postać znana jako Malarka przebudza się i maluje na monolicie przeklętą liczbę (tym razem namalowano liczbę 33). Wszyscy ludzie w tym wieku natychmiastowo obracają się w pył. Gracz przemuje kontrolę nad Ekspedycją 33 – grupą śmiałków, którzy wyruszają w samobójczą misję, by zniszczyć Malarkę i przerwać morderczy cykl.
Mimo wszystko to nie historia szokuje branżę najbardziej, lecz fakt, jak produkcja o tak gigantycznej skali mogła powstać poza strukturami największych światowych wydawców.
Kiedy kończy się „Indie”? Zjawisko gier AA i inicjatywy „Triple-I”
Długie lata rynek gier był brutalnie spolaryzowany. Patrząc z lewej, wielkie korporacje wydające setki milionów dolarów na gry AAA, z prawej – pasjonaci w piwnicach tworzący niewielkie, urokliwe gry pixel-art (indie). Dzisiaj ten podział zaczyna się zacierać, a Clair Obscure jest koronnym dowodem na rosnącą w siłę kategorię gier AA (lub tzw. Triple-I).
Żeby zrozumieć ten fenomen musimy spojrzeć na różnice rynkowe:
| Kategoria Gry | Budżet (szacunkowy) | Wielkość zespołu | Główny cel biznesowy |
| Gry Indie | Poniżej 1mln USD | 1 – 15 osób | Wypełnienie wąskiej niszy, ryzyko artystyczne |
| Gry AA / Triple-I | 5mln – 30mln USD | 30 – 80 osób | Jakość bliska AAA, różnica to krótszy czas gry i mniejsza skala świata |
| Gry AAA | 100mln USD+ | 300+ osób | Maksymalizacja zysków, szeroki odbiorca, bezpieczny design |
Gry w segmencie „Triple-I” (niezależne produkcje z wysokim budżetem) wyróżniają się głównie tym, że optymalizują koszta. Sandfall Interactive nie budował otwartego świata na tysiące godzin, bo wtedy zrujnowałoby ich budżet. Postanowili skupić się na liniowym, ale niesamowicie dopracowanym doświadczeniu, które na pierwszy rzut oka nie odstaje od gier za dziesiątki milionów dolarów.
Unreal Engine 5 jako ostateczny „equalizer” branży
Jakim cudem kilkudziesięcioosobowy zespół zatrudnił gwiazdy takie jak Andy Serkis (Gollum z Władcy Pierścieni) czy Charlie Cox (Daredevil) i wygenerował grafikę rzucająca na kolana? Odpowiedź kryje się w dostępności nowoczesnej technologii.
Silnik na którym pracowano (Unreal Engine 5) od Epic Games na rynku deweloperskim jest jak wielki wyrównywacz szans (equalizer). Narzędzia takie jak Nanite (pozwalające na importowanie kinowej jakości modeli bez utraty wydajności) oraz Lumen (dynamiczne, realistyczne oświetlenie wyliczane w czasie rzeczywistym) sprawiły, że małe studia nie muszą już tracić lat na pisanie własnych technologii.
Rzeczy które jeszcze 10 lat temu wymagały sztabu 200 programistów z wielkiej korporacji, dzisiaj może osiągnąć zdolny, 40-osobowy zespół uzbrojony w moc Unreal Engine 5 i wsparciu finansowym mądrego wydawcy (tutaj mamy przykład firmy Kepler Interactive, która specjalizuje się w finansowaniu ambitnych projektów indie i AA).
Podsumowanie: Fundament pod nową erę gamedevu
Clair Obscure: Expedition 33 to nie tylko intrygujący RPG. To symbol zmian i rewolucji, które zachodzą na naszych monitorach. Środek rynku – gry AA, które przez wiele lat uważano za martwe – wracają z podwojoną siłą.
Dla wielu graczy to doskonała wiadomość. Skoro stosunkowo niewielkie studia mają zasoby aby dostarczyć graczom wizualne i aktorskie arcydzieło, omijając przy tym korporacyjne sztampy i „bezpieczny design” gigantów AAA, czeka nas prawdziwy renesans kreatywności. Expedition 33 udowodniło, że w dzisiejszym gamedevie liczy się przede wszystkim fenomenalny pomysł artystyczny i strategiczne wykorzystanie narzędzi, a niekoniecznie budżet wielkości produktu krajowego brutto małego państwa.
Nota od autora: Niezależnie od tego, czy szukasz monumentalnych hitów, czy kameralnych historii, kategoria Triple-I udowadnia, że jakość nie jest zarezerwowana tylko dla największych graczy na rynku.